23.10.2019

Przedawnienie roszczeń frankowiczów

Roszczenia, przysługujące kredytobiorcy przeciwko bankowi mają charakter majątkowy i jako takie podlegają przedawnieniu. Termin przedawnienia z uwagi na abuzywny charakter postanowień umownych i związane
z nim roszczenia o zwrot nadpłaconych rat kapitałowych i rat odsetkowych wynosi co do zasady 10 lat. Bieg terminu przedawnienia należy liczyć od dnia płatności poszczególnych rat, a dla każdej raty termin przedawnienia biegnie osobno.

Nowelizacją, która weszła w życie dnia 9 lipca 2018r. zmieniono terminy przedawnienia. Skrócono m.in. ogólny termin przedawnienia z 10 do 6 lat.  Przy czym raty powstałe przed dniem nowelizacji przedawniają się według starych zasad, tj. z 10-letnim terminem przedawnienia, natomiast raty powstałe po dniu nowelizacji według nowych zasad, tj. z 6-letnim terminem przedawnienia.

Wspomniana nowelizacja wprowadziła też istotne zmiany  w zakresie uwzględniania przez sąd terminu przedawnienia roszczeń przeciwko konsumentom. Zgodnie z art. 117 § 21 k.c. po upływie terminu przedawnienia nie można domagać się zaspokojenia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi. Z kolei art. 1171 k.c. stanowi, że w wyjątkowych przypadkach sąd może, po rozważeniu interesów stron, nie uwzględnić upływu terminu przedawnienia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi, jeżeli wymagają tego względy słuszności. Korzystając z tego uprawnienia sąd powinien rozważyć w szczególności: długość terminu przedawnienia, długość okresu od upływu terminu przedawnienia do chwili dochodzenia roszczenia oraz charakter okoliczności, które spowodowały niedochodzenie roszczenia przez uprawnionego, w tym wpływ zachowania zobowiązanego na opóźnienie uprawnionego w dochodzeniu roszczenia.

Ma to o tyle istotne znaczenie, że ostatni wyrok TSUE najprawdopodobniej spowoduje napływ pozwów, zawierających roszczenie o unieważnienie umowy. W takim przypadku zasada jest taka, że w razie uznania umowy za nieważną strony zwracają sobie to, co wzajemnie sobie świadczyły. Zatem kredytobiorca musi się liczyć ze zwrotem wypłaconego kredytu, a sam ma roszczenie o zwrot zapłaconych rat kapitałowych, odsetkowych oraz wszystkich opłat i prowizji.

W związku z tym problematyczny dla sądów może okazać się termin przedawnienia, jaki należy stosować do roszczeń przysługujących bankowi. Póki co w tej kwestii zdania są podzielone.

Według pierwszego stanowiska termin przedawnienia roszczeń banku o zwrot wypłaconej kwoty przedawnia się z upływem 3 lat, licząc od dnia jej wypłaty. Z uwagi jednak na przytoczony wyżej art. 1171 k.c. trzeba się liczyć
z tym, że sądy przy unieważnieniu umowy chętnie będą korzystały z możliwości nieuwzględnienia zarzutu przedawnienia, a w konsekwencji banki będą mogły dochodzić wypłaconego kapitału i odsetek za cały okres od momentu zawarcia umowy.

Inni uważają zaś, że podstawą rozliczenia nieważnej umowy są przepisy o nienależnym świadczeniu. Wówczas strony musiałyby zwrócić sobie wszystkie wpłacone kwoty, a termin przedawnienia rozpoczynałby bieg od unieważnienia umowy w wyroku sądu i wynosił dla obu stron sporu 6 lat. Takie stanowisko eliminowałoby problem terminu przedawnienia roszczeń.      

Aktualnie orzecznictwo w tzw. ?sprawach frankowych? jest korzystne dla kredytobiorców, aczkolwiek trzeba mieć na uwadze, że wciąż się ono kształtuje. Czas pokaże jak sądy będą rozstrzygać kwestię przedawnienia roszczeń.

Dorota Chraplewska

Szukasz porady prawnej?

Zapraszamy do kontaktu!
Kredyty frankowe - Waloryzacja - Prawo zamówień publicznych - Zamówienia międzynarodowe - Projekty unijne

    Sprawdź też artykuły...

    11.06.2024

    Zysk w procedurze wyjaśniania rażąco niskiej ceny

    Celem wyjaśnień dotyczących ceny wskazanej w ofercie składanych w odpowiedzi na wezwanie, o którym mowa w art. 224 ust. 1 Ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień...
    4.06.2024

    Pomoc frankowiczom

    – formy wsparcia oferowane przez Kancelarię Wielkopolska Grupa Prawnicza Możesz unieważnić kredyt frankowy, jeżeli go nadal spłacasz. Jeśli już go spłaciłeś, przysługuje Ci zwrot rat. Pomoc frankowiczom – unieważnienie umowy...